سیستم اتصال به زمین یا سیستم ارتینگ (Earthing System) یکی از حیاتیترین بخشها در طراحی و اجرای تاسیسات الکتریکی ساختمانها، صنایع و شبکههای برقرسانی است. هدف اصلی از اجرای سیستم ارت، حفاظت از جان انسانها در برابر برقگرفتگی، جلوگیری از آسیب به تجهیزات الکترونیکی و تخلیه جریانات ناشی از صاعقه است.
با توجه به اهمیت بالای این موضوع، سازمانهای ملی و بینالمللی ضوابط سختگیرانهای را در قالب آیین نامه ها و قوانین سیستم ارتینگ تدوین کردهاند. در این مقاله قصد داریم به بررسی مهمترین قوانین اجرای چاه ارت، استانداردهای ملی و نقش تجهیزات مسی باکیفیت (نظیر محصولات آسان مس) در دریافت تاییدیه ارت بپردازیم.
چرا رعایت قوانین و آییننامههای سیستم ارتینگ اهمیت دارد؟
عدم رعایت اصول و قوانین در اجرای سیستم ارت میتواند خسارات جانی و مالی جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. برخی از دلایل اهمیت رعایت این آییننامهها عبارتند از:
- تامین امنیت جانی: ایمنسازی محیط کار و سکونت در برابر برقگرفتگی ناشی از خطای اتصال بدنه.
- حفاظت از تجهیزات: جلوگیری از سوختن وسایل برقی حساس و بردهای الکترونیکی.
- دریافت پایان کار ساختمان: ارائه تاییدیه تست چاه ارت توسط کارشناسان رسمی اداره کار و نظام مهندسی.
- پیشگیری از آتشسوزی: تخلیه ایمن جریانات خطا و صاعقه به زمین.
مهمترین آیین نامهها و استانداردهای سیستم ارتینگ
برای طراحی و اجرای صحیح سیستم ارت، مهندسان و مجریان موظف به پیروی از مقررات زیر هستند:
۱. مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (ایران)
یکی از مرجعهای اصلی در ایران، مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان است که الزامات زیر را مشخص میکند:
- الزامی بودن سیستم همبندی اصلی و فرعی در تمامی ساختمانها.
- استفاده از هادیهای ارت با مقطع استاندارد.
- حد مجاز مقاومت الکتریکی زمین (معمولاً زیر ۲ اهم برای سیستمهای حساس و زیر ۵ اهم برای کاربردهای عمومی).
۲. آییننامه حفاظت در توزیع برق و ارتینگ (وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی)
این آییننامه کلیه کارگاهها، کارخانهها و واحدهای صنعتی را موظف میکند تا سیستم ارتینگ خود را طبق اصول فنی اجرا کرده و بهصورت سالانه توسط مشاوران ذیصلاح تست کنند.
۳. استانداردهای بینالمللی (IEC و IEEE)
- IEC 60364: استاندارد بینالمللی تاسیسات الکتریکی ساختمانها.
- IEEE Std 80: استاندارد مربوط به ایمنی و طراحی سیستم ارت در پستهای برق.
- IEC 62305: استاندارد تخصصی سیستمهای حفاظت در برابر صاعقه (سیستم صاعقهگیر).
قوانین کلیدی در اجرای چاه ارت و تجهیزات آن
طبق آییننامههای ذیربط، در زمان اجرای چاه ارت و انتخاب تجهیزات باید نکات زیر رعایت شود:
- استفاده از هادیهای استاندارد: هادیهای ارت (سیم، تسمه و صفحه ارت) باید از جنس مس با خلوص بالا باشند تا بهترین رسانایی و مقاومت در برابر خوردگی را ارائه دهند.
- عمق و رطوبت چاه ارت: چاه ارت باید تا رسیدن به رطوبت طبیعی زمین حفر شود (معمولاً بین ۳ تا ۶ متر).
- استفاده از مواد بنتونیت یا مواد کاهشدهنده مقاومت زمین (LGM): جهت حفظ رطوبت و کاهش مقاومت خاک اطراف صفحه یا میله ارت.
- عدم اتصال مستقیم فلزات ناهمگون: جهت جلوگیری از پدیده خوردگی گالوانیک، اتصالات باید با استفاده از کلمپهای استاندارد یا جوش احتراقی (کدولد) انجام شود.
نقش تجهیزات مسی باکیفیت در تاییدیه سیستم ارتینگ
یکی از ارکان اصلی در دستیابی به مقاومت استاندارد (زیر ۲ اهم)، استفاده از تجهیزات مسی با خلوص بالا (حداقل ۹۹.۹٪) است. استفاده از تجهیزات نامرغوب یا روکشهای مسی غیراستاندارد باعث میشود که سیستم ارت پس از مدت کوتاهی دچار پوسیدگی شده و مقاومت آن به شدت افزایش یابد.
مجموعه آسان مس بهعنوان یکی از تامینکنندگان برتر تجهیزات و محصولات مسی در ایران، با ارائه انواع:
- صفحه ارت مسی (در ابعاد و ضخامتهای مختلف مطابق با استاندارد مبحث ۱۳)
- سیم و کابل مسی بدون روکش (سیم ارت با خلوص بالا)
- تسمه مسی
- میله ارت (ارت راد) و متعلقات مربوطه
به شما کمک میکند تا سیستم ارتینگ پروژه خود را کاملاً مطابق با قوانین و آییننامههای رسمی اجرا کرده و تاییدیههای لازم را در سریعترین زمان دریافت کنید.
سخن پایانی و مشاوره خرید
رعایت آیین نامه ها و قوانین سیستم ارتینگ تضمینکننده امنیت و پایداری تاسیسات برقی شماست. انتخاب تجهیزات استاندارد اولین و مهمترین گام در این مسیر به شمار میرود.
اگر برای تامین تجهیزات چاه ارت، انتخاب سایز سیم ارت یا خرید صفحات مسی به مشاوره تخصصی نیاز دارید، کارشناسان آسان مس آماده پاسخگویی و ارائه مشاورههای فنی به شما هستند.
📌 جهت استعلام قیمت روز تجهیزات چاه ارت و ثبت سفارش، همین حالا با کارشناسان آسان مس تماس بگیرید یا از بخش محصولات سایت دیدن فرمایید.
